Spoofing herkennen: wanneer de beller niet is wie hij zegt

U krijgt een telefoontje. Het nummer in beeld is dat van uw bank, of zelfs van de politie (0900-8844). Een vriendelijke stem zegt dat er iets mis is met uw rekening. Het verhaal klinkt logisch. Toch is dit een van de meest gebruikte oplichtingsmethoden van dit moment. Het heet spoofing.

In dit artikel leest u rustig wat spoofing is, waarom u het nummer in uw scherm niet kunt vertrouwen, en hoe u zeker weet of een telefoontje echt is.

Wat is spoofing?

Spoofing betekent dat oplichters het telefoonnummer dat u op uw scherm ziet, vervalsen. Ze gebruiken software waarmee ze elk willekeurig nummer kunnen tonen. Het nummer van uw bank, van uw gemeente, van een familielid, of inderdaad van de politie. Alles is mogelijk.

De term wordt vooral door de Rijksoverheid en banken gebruikt. In gewone taal: het nummer dat u ziet zegt niets over wie er belt.

Dezelfde techniek bestaat voor sms-berichten. Een sms die zogenaamd van "ING" of "PostNL" komt, kan in werkelijkheid van een oplichter zijn. Ook hier kunnen ze de naam van de afzender vervalsen.

Kan iemand bellen met een ander nummer?

Ja, en precies dat is spoofing. Met speciale software kan een oplichter bellen met een ander nummer dan zijn eigen, en dat nummer in uw scherm laten verschijnen. Zo lijkt het alsof uw bank, de politie of een bekende u belt. Het nummer dat u ziet is daarom nooit een bewijs van wie er echt belt.

Hoe u spoofing herkent

U kunt spoofing niet aan het nummer zelf zien. Wel aan wat er tijdens het gesprek gebeurt. Vrijwel altijd zit er minstens één van deze signalen in:

• Er is sprake van haast: "u moet nu handelen, anders gaat het mis."
• Er wordt gevraagd om uw pincode, inlogcode of bankpas-gegevens.
• Er wordt gevraagd geld over te maken naar een "veilige rekening".
• Er wordt gezegd dat u uw bankpas moet inleveren of vernietigen.
• U wordt afgeraden om iemand anders te vragen of het klopt.

Echte medewerkers van een bank of de overheid doen geen van deze dingen. Hoort u er één, dan is het oplichting.

Wat u rustig kunt doen

De gouden regel: bel altijd zelf terug, via een betrouwbaar nummer dat u zelf opzoekt. Niet via terugbel-knop, niet via een nummer dat de beller u geeft.

• Voor uw bank: bel het nummer op de achterkant van uw bankpas.
• Voor de politie zonder spoed: 0900-8844.
• Bij direct gevaar: 112.
• Voor de Belastingdienst: zoek het nummer op via belastingdienst.nl.
• Voor uw gemeente: zoek het nummer op via de officiële website van de gemeente.

Hangt u op en de beller belt nog drie keer boos terug? Dan weet u zeker dat het oplichting is. Een echte medewerker accepteert het volledig dat u eerst wilt verifiëren.

Let op: banken werken niet met een "veilige rekening". Dit verhaal komt steeds terug bij spoofing-fraude. Hoort u het, dan is het altijd oplichting.

Hoe weet ik zeker dat een telefoontje van mijn bank echt is?

De enige zekere manier is door zelf op te hangen en terug te bellen via het nummer op uw bankpas. Een echte bankmedewerker vindt dat normaal en helpt u zelfs aan dat nummer als u twijfelt.

Wat NIET werkt: de terugbel-knop in uw telefoon, want die belt het vervalste nummer. Het echte nummer staat alleen op uw pas of op de officiële website.

Twijfelt u over een eerder gesprek?

Heeft u tijdens een spoofing-gesprek per ongeluk informatie gegeven of geld overgemaakt? Bel direct uw bank op het nummer op uw bankpas. Hoe sneller u dit doet, hoe meer er nog tegen te houden is. Doe daarna aangifte bij de politie. Schaam u nergens voor, oplichters zijn professionals en het overkomt heel veel mensen.

Wilt u rustig overleggen of meer leren? Plan een vrijblijvend adviesgesprek aan de keukentafel, of lees verder over neptelefoontjes en spoofing in onze kennisbank.

Zie ook: Babbeltruc met nepagenten en Waarom u nooit terugbelt naar een onbekend nummer.